Serum Hangi Durumlarda Takılır? Serum Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Yayınlanma Tarihi: 16.08.2022

Serum hangi durumlarda takılır?

Halk arasında “serum takılması” olarak bilinen damar içi sıvı tedavisi; kişinin sıvı veya elektrolit ihtiyacının ağızdan ya da beslenme tüpüyle yeterince karşılanamadığı bazı durumlarda hekim değerlendirmesiyle uygulanabilir. Bazı ilaçlar da hekim tarafından damar yoluyla verilmek üzere planlanabilir. Serumun gerekli olup olmadığı, içeriği ve miktarı kişinin sağlık durumuna göre belirlenir.

Serum takılması hangi durumlarda gündeme gelebilir?

Damar içi sıvı tedavisi, kişinin muayenesi ve ihtiyacına göre şu durumlarda değerlendirilebilir:

* Kusma veya ishal gibi nedenlerle sıvı kaybı yaşanması ve ağızdan yeterli sıvı alınamaması.

* Hastalık veya başka bir nedenle ağızdan sıvı alımının yetersiz olması.

* Hekimin değerlendirdiği bazı sıvı ve elektrolit dengesizlikleri.

* Ameliyat öncesinde veya sonrasında ağızdan sıvı alımının yeterli olmadığı bazı durumlar.

* Hastane ortamında, ciddi sıvı kaybı veya dolaşım bozukluğu gibi acil değerlendirme gerektiren durumlar.

Bu durumların bulunması her zaman serum takılması gerektiği anlamına gelmez. Tedavi kararı belirtilere, muayeneye ve gerekiyorsa tetkik sonuçlarına göre verilir.

Her halsizlikte veya ateşte serum gerekir mi?

Hayır. Halsizlik, ateş, bulantı ve benzeri belirtilerin farklı nedenleri olabilir. Bu belirtilerin tek başına bulunması serum gerektiğini göstermez. Öncelikle belirtilerin nedeni değerlendirilmeli ve uygun tedavi belirlenmelidir.

Bazı kişilerde ağızdan sıvı almak yeterli olabilir. Kusma veya ishalle sıvı kaybında, kişinin durumuna göre eczacı ya da hekim tarafından ağızdan sıvı-elektrolit yerine koyma çözeltileri önerilebilir. 

Vücutta sıvı kaybı belirtileri nelerdir?

Susama, ağız kuruluğu, koyu renkli idrar, normalden az idrara çıkma, baş dönmesi ve yorgunluk sıvı kaybıyla ilişkili olabilir. Ancak bu belirtiler farklı nedenlerle de görülebilir; tek başlarına serum ihtiyacını kesin olarak göstermez.

Hangi durumlarda acil yardım alınmalıdır?

Bilinç bulanıklığı, bayılma, ciddi nefes darlığı, şiddetli halsizlik veya kişinin genel durumunda hızlı kötüleşme gibi durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.

Sürekli kusma nedeniyle sıvı tutamama, belirgin şekilde az idrar yapma veya ayağa kalkınca geçmeyen baş dönmesi gibi durumlarda da gecikmeden tıbbi değerlendirme alınmalıdır.

Evde serum uygulamasına kim karar verir?

Ev ortamında damar içi tedavinin uygun olup olmadığına hekim, hastanın sağlık durumunu ve takip ihtiyacını değerlendirerek karar verir. Hekim tarafından planlanan uygulama, uygun koşullarda ve yetkili sağlık personeli tarafından gerçekleştirilir. Hastanın durumu hastane takibi gerektiriyorsa evde uygulama uygun olmayabilir.

Serumun yan etkileri ve riskleri var mıdır?

Damar içi uygulamalarda damar yolunda ağrı veya şişlik, enfeksiyon, sıvının damar dışına kaçması ve alerjik reaksiyon gibi sorunlar görülebilir. Gereğinden fazla veya uygun olmayan sıvı verilmesi de özellikle kalp ya da böbrek hastalığı bulunan kişilerde ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle serumun türü, miktarı ve uygulama hızı kişiye göre belirlenmeli ve hasta takip edilmelidir.

Seruma vitamin eklenmesi gerekli midir?

Her seruma vitamin eklenmesi gerekmez. Vitamin veya ilaç eklenip eklenmeyeceği, kişinin klinik ihtiyacına ve hekim kararına bağlıdır. İçeriği bilinmeyen karışımlar ve tıbbi gereklilik olmadan yapılan uygulamalar risk taşıyabilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili değerlendirme için hekiminize başvurunuz.

Kaynaklar:

* NICE: Hastanede yetişkinlerde damar içi sıvı tedavisi⁠

* NHS: Sıvı kaybı ve belirtileri⁠